Bijbel lezen in drie jaar, doe mee!

Elke week lezen de Joden een stuk uit de Tora (de eerste vijf boeken uit de Bijbel) en de profeten. Een mooie traditie waar de apostelen steeds op terugkomen in hun boeken (Luk. 4:16-17, Hand. 13:27, 15:21). Wij stellen voor om net als zij weer te gaan Bijbel lezen in een cyclus van drie jaar.

Bijbel lezen
In ons rooster zijn passages verwerkt uit alle delen van de Bijbel. Daarbij staat het thema centraal dat in de Tora gegeven wordt, en in alle andere delen van de Bijbel verder wordt uitgewerkt. Samen vormen de lezingen ‘de wekelijkse parasja’ (portie lezingen).

Ook Jezus en zijn apostelen lazen de Bijbel in een driejarige cyclus. De Driejarige Tora Cyclus (DTC) die zij volgden, werd thematisch verbonden aan de andere delen van de Bijbel. In de vierde eeuw hebben de christenen in het Westen hiermee helaas gebroken, hoewel ze wel aan het driejaarlijkse ritme vasthielden. Sinds 2011 zet Kees zich in om Jezus’ manier van Bijbellezen te herstellen. (Ook sommige Joodse synagoge’s maken opnieuw gebruik van een driejaarlijkse cyclus.)

Hier volgen vier goede redenen om de Bijbel in drie jaar te lezen op basis van thematische verbinding:

  • De mooiste reden is natuurlijk dat we dan net als Jezus Bijbel lezen, naast de Tora en volgens de bijbelse feesten kalender.
  • Door elke dag een gedeelte (ongeveer een hoofdstuk) te lezen, kunnen we op een rustig tempo door de Bijbel om gericht te kunnen schatgraven.
  • Elke week staan er spannende verhalen, uitbundige lofprijs, stevige verdieping en evangelie naast elkaar. Dat zorgt voor een lage drempel om de Bijbel te lezen, want je hoeft niet steeds in de ene of andere categorie te blijven.
  • Als we de Bijbel van voor naar achter lezen, missen we steeds het grotere verband. De thema’s wisselen elkaar dan te snel af, om stil te staan bij de verbindingen met andere passages. In ons rooster is een duidelijke verbinding tussen de verschillende passages. Daardoor kunnen we de Bijbel beter begrijpen.

Schrijf je nu in voor een wekelijkse inleiding op de wekelijkse lezing.

 

Verder kennis maken met ons project?

De Bijbel zelf geeft ons het kader om volgens de DTC Bijbel te lezen. Dit kader werd door Ezra (en zijn school) verwerkt in zijn redactie van de Tenach (het Oude Testament). Ezra en zijn leerlingen werden door God geïnspireerd om het geheel zo te redigeren dat het gelezen kon worden in een driejaarlijkse cyclus. Dat is makkelijk te zien, want telkens als de bijbelse feesten (Lev. 23) in Jeruzalem gevierd behoren te worden, blinken de thema’s van die feesten op in Ezra’s redactie. Het vieren van deze feesten was een belangrijke richtlijn bij Ezra’s werk.

De Bijbel Zelf laat ons zien hoe we kunnen Bijbel lezen

 

  1. Bijbellezen in de oudheid
  2. Ontstaan driejarige Toracyclus
  3. Messiaanse cyclus
  4. Bijbellezen en de feesten
  5. Uitgangspunten
  6. Meelezen?
  7. Aanbeveling
  8. Steun dit project

 

Bijbel lezen in de oudheid

De inzetting om het Bijbel lezen samen te doen, is al heel oud.  Volgens de Bijbel zelf werden al rond het jaar 870 voor onze jaartelling  mannen opgeleid voor het Bijbel lezen. Zij werden door de Joodse koning Josafat uitgezonden om de Tora (de vijf boeken van Mozes) aan het volk te onderwijzen in alle steden van zijn land (2 Kron. 17:7). Later worden deze mannen schriftgeleerden genoemd.

Rond het jaar 200 voor onze jaartelling is het publieke Bijbel lezen uit de Tora en de profeten een vaste regelmatige traditie geworden (volgens Philo en de kleinzoon van Jezus Sirach bijvoorbeeld). Ook in het Nieuwe Testament vinden we dat terug (zie bijv. Luk. 4:16-17 en Hand. 13:27, 15:21) en ook in de vroege kerk. Zie bijv. de Apostolische Constituties (voorschriften voor het christelijke leven in de vierde eeuw uit Antiochië). Over het  Bijbel lezen, zegt deze norm (boek I, hf. 5): “Lees het boek van de Tora, dat van de koningen, samen met de profeten; zing de Psalmen van David; en volg ijverig het onderwijs van het Evangelie, de sluitlezing.”

In deze apostolische norm, wordt dus helder aangegeven hoe het Bijbel lezen gedaan werd door de vroege christenen. Vast staat dat hierbij de Tora als leidraad gold. Daarnaast werden door deze christenen toepasselijke passages uit de koningen en profeten gelezen, een psalm en natuurlijk het Evangelie. Deze norm werd min of meer aangehouden door de Assyrische kerk van het oosten (The east Syrian lectionary, door Pauly Kannookadan, Rome, 1991) en in de synagoge. In veel Joodse synagoge’s van die tijd volgde men een driejaarlijks rooster van Tora en profeten. Het jaarlijkse Torarooster (dat nu meestal gevolgd wordt) werd in diezelfde tijd ontwikkeld in Perzië. Deze zou later de driejaarlijkse versie helemaal verdringen.

 

Ontstaan driejarige Toracyclus

Het driejaarlijkse rooster is lange tijd onderzocht door o.a. Jacob Mann, Adolph Büchler, Daniël Patte, Charles Perrot, Lionel Moses en in Nederland door Dirk Monshouwer. Zij hebben laten zien hoe dit rooster wortelde in de manier van Bijbel lezen en toepassen die het Joodse volk gewend was in de tijd van Jezus. Het rooster was namelijk gebaseerd op de cyclus die we aantreffen in de boeken van Mozes en in de Psalmen: de DTC (Driejarige Tora Cyclus). Deze cyclus werd door de schriftgeleerden gebruikt in de periode van de Tweede Tempel. Ze was opgenomen in de boeken zélf, die door de schriftgeleerde Ezra en zijn school waren samengesteld tot een vroege vorm van de Tenach (het zogenaamde Oude Testament).

Ezra kreeg een roeping als schriftgeleerde

Ezra’s roeping als schriftgeleerde wordt in de Bijbel uitgelegd: “Ezra had er zijn hart op gezet om het onderwijs van JHWH te onderzoeken, om dat ook te doen, en om in Israël de wetten en rechten te onderwijzen… want hij was bedreven in de woorden die ons de bepalingen van JHWH vertellen, en in Zijn wetten voor Israël. (Ezra 7:10-11).

Ezra  Bijbel lezen op basis van Ezrakreeg zelfs een mandaat van de Perzische koning om het volk te onderwijzen in de boeken van Mozes: “U, Ezra, moet gaan doen wat God u op het hart legt, waar Hij u ook de wijsheid voor heeft gegeven. Stel rechters en bestuurders aan bij alle volken aan de overkant van de Eufraat, om volgens de Tora recht te spreken over iedereen. En wie deze God en Zijn onderwijs nog niet kennen, moet u gaan onderwijzen.” (Ezra 7:25).
Met dit mandaat op zak, leidde Ezra samenkomsten om de Tora te onderwijzen (Nehemia 8). Vóór de Babylonische ballingschap was het vooral een priesterlijke kwestie om de Tora te kennen. Na de ballingschap  werd het de taak van de schriftgeleerden zoals Ezra, om het Bijbel lezen voor iedereen beschikbaar te maken.

Ergens in de vierde en derde eeuw voor Christus werden de boeken van Mozes en de Psalmen van David daarvoor ingedeeld volgens de DTC. De redactie van deze boeken werd zo afgestemd, dat de DTC automatisch kon worden gevolgd als men iedere week een deel las. De verbinding met de feesten is zo duidelijk, dat daaruit blijkt hoe essentieel de bijbelse feestenkalender was voor de redactie van de Tenach. Zie bijvoorbeeld deze post over Verzoendag, Loofhuttenfeest en Achtste dag in de DTC.

 

Driejarige Toracyclus is messiaans

De DTC is erg kostbaar voor wie gelooft dat Jezus de Messias is. Want veel sedariem (hoofdstukken uit de cyclus) ademen de messiaanse verwachting die onder het Joodse volk leefde in de tijd van de tweede Tempel en daarna. Zo werd Leviticus 12 (over de geboorte van een zoon ) gelezen naast de geboorte van de Messias en het nieuwe Israël in de eindtijd in Jesaja 9:5 en 66:7-9.

De geboorte van een zoon in Leviticus 12 werd gelezen naast de belofte van de grote Zoon, Jezus, en het volk dat uit Hem geboren zou worden. 

Zo werd het lijden van Jozef in Egypte (Gen. 39), en het lijden van Israël in de woestijn (Num. 14) gelezen naast het lijden van de Knecht des Heeren in Jesaja 53 (een passage die in de jaarlijkse Toracyclus niet voorkomt)!
Om nog een laatste voorbeeld te noemen: de lezing over het sterven van de rechtvaardige Abel tijdens Pesach (het Joodse Paasfeest). Is dat niet bijzonder messiaans? Getuigt dat niet profetisch van Jezus’ sterven aan het kruis tijdens dit feest?

Zie verder ook deze artikelen van de hand van Kees uit In de Waagschaal:


Bijbel lezen en de feesten

De Bijbel is een zorgvuldig samengesteld boek waarin Gods wijsheid voor de mens is verborgen. Om die wijsheid te kunnen leren en ervaren, redigeerde Ezra dit boek niet alleen om te lezen, maar ook in het bijzonder met het oog op de praktijk. Zijn redeactie van de DTC werd daarom op het ritme van de bijbelse feesten in Leviticus 23 opgesteld (dat zijn de feesten: Sabbat, Pasen, Beweeggarve, Ongezuurde Broden, Pinksteren, Feest van Bazuingeschal, Verzoendag, Loofhuttenfeest en het feest van de Achtste Dag). Het lezen van de Bijbel hoort volgens de Bijbel zélf dus samen te gaan met het vieren van feesten die ons de verhalen bijbrengen door ze óók te ervaren (door herinnering en vooruitzien) in gemeenschap met elkaar.

Bijbellezen hoort samen te gaan met het vieren van feesten.

Want het gaat God niet om het lezen op zich, het gaat Hem erom dat wat je leest ook in praktijk brengt. Net als de Afrikaan die over de Bijbel discussieerde met Filippus, en toen hij het licht zag, gelijk gedoopt werd (Hand. 8:31-38). Zo mogen we ook de feesten gaan vieren, als we daarover onderwezen worden. Om een bijbelleesrooster te ontwikkelen dat zich richt op deze praktijk, lezen we zes bijbelgedeelten als voorbereiding op de samenkomst op de Sabbat of zondag en de bijbelse feesten. Op elke werkdag een gedeelte.

 

Uitgangspunten

Om een bijbelleesrooster op te zetten, konden we niet simpelweg het oude rooster volgen dat gevonden werd in Egypte. Er werden namelijk meerdere roosters gevonden, zonder dat er één de norm was. Ook zijn niet alle passages bekend die men bij de Tora uit de profeten las. Ten derde werden sommige passage’s uit de profeten meer dan eens gelezen. We moesten dus telkens keuze’s maken tussen meerdere mogelijkheden, waarbij we eigenlijk ook  geen passages wilde herhalen. Om tot een hedendaags bijbelleesrooster te komen, stelden we daarom de volgende uitgangspunten op.

  • Heel de Bijbel wil gelezen worden, daarom wordt heel de Bijbel in het rooster verwerkt, thematisch naast de Tora, op basis van de Apostolische Constituties. We lezen dus een deel uit de Tora, uit de koningen, uit de profeten, uit de psalmen en uit het Evangelie. Als sluitlezing voegen we daar een passage uit de brieven aan toe, zodat we in totaal zes lezingen hebben.
  • De lezingen zijn gericht op viering en interactie in de samenkomst
  • Om de passages thematisch te verbinden sluiten we verder aan bij de motieven die hiervoor golden in de oudheid (naar J. Mann).
  • De redactie van Tora en Psalmen zijn thematisch en structureel verbonden.
  • Om alle profeten te kunnen lezen, maken we onderscheid tussen vroege profeten (de ‘koningen’ inclusief Jozua en de richters) en late profeten en kiezen uit beide onderdelen een gedeelte bij de Tora.
  • Waar het niet in strijd is met de andere uitgangspunten, lezen we de profetische lezing uit het oude rooster, of maken gebruik van de suggesties van C. Perrot die deze en de midrasjiem onderzocht.
  • Uit de Apostolische Geschriften (het Nieuwe Testament) lezen we twee gedeelten: de Evangeliën enerzijds en Handelingen en de brieven anderzijds als sluitlezing. Hierbij wijken we af van Monshouwers suggesties, omdat hij onterecht van een gefixeerde norm uitging.
  • De overige boeken worden tijdens de feesten gelezen, volgens de Joodse orde. Hooglied tijdens Pesach, Ruth tijdens het Wekenfeest (Pinksteren), Prediker tijdens het Loofhuttenfeest, enz.
  • Uitzondering bij de overige boeken: Daniël en Openbaring. Deze worden in het sabbatsjaar gelezen naast toepasselijke gedeelten uit de Tora op het ritme van de feesten. Volgens Lev. 25 is dit jaar namelijk in zijn geheel een feest. In dat jaar pauzeren we daarom de driejaarlijkse voortgang en kijken uit naar onze toekomst aan de hand van deze profetische boeken.

 

Meelezen?

 

U kunt eenvoudig meelezen met het bijbelleesrooster door u in te schrijven voor de wekelijkse update van dit blog. Wekelijks krijgt u dan de lezingen per email toegestuurd met een inleiding op het thema. We zijn ook altijd erg benieuwd naar reacties van meelezers, daarom kunt u reageren onder de inleidingen op dit blog.

Wie van diepgraven houdt, kan zich inschrijven voor de parasja-studies die door een messiaanse gemeente worden uitgeven. Deze parasja-commentaren bestaan uit wekelijkse vertalingen van een gedeelte uit de Tora, commentaren en verdiepingen. Ze bevatten een rijke bron aan suggesties om over te preken, of voor uw bijbelkring. Zo kunnen dus ook al gemeentes of bijbelgroepen deelnemen aan het rooster. De (skopos-) vertalingen in de parasja zijn speciaal gemaakt om tijdens de eredienst of voor een bijbelavond voor te kunnen lezen.

Ook kinderen kunnen meedoen. Om in het kinderwerk te voorzien werd in samenwerking met het DTC-project van Sjemajah een geheel nieuw project opgestart door Ronald Blonk. De methode luistert naar de naam: ‘Er op Uit!’ en is een verfrissende en vernieuwende kinderwerkmethode. Het lesrooster van de methode is gebaseerd op de DTC, en heeft ook een verrassend praktische insteek (zie website). De lessen worden onder andere ingevuld door concreet een moestuin aan te planten en te verzorgen. Precies zoals Ezra het bedoelde: de Bijbel behoort gelezen te worden om te gaan doen en ervaren wat God ons leren wil.


Aanbeveling

Ons bijbelleesrooster wordt bij u aanbevolen door prof. dr. Rinse Reeling Brouwer, door prof. dr. Joep Dubbink, door Wim Verdouw, voorganger van een messiaanse gemeente en door prof. dr. Marcel Poorthuis. Hun aanbeveling leest u hieronder. Daarnaast wordt dit project bij u aanbevolen door de predikant van de Gasthuiskerk in Amsterdam Wilken Veen, de voorzitter van de Nieuwe Bijbelschool in Amsterdam Ad van Nieuwpoort, en wijlen Henk Vreekamp die jarenlang voorzitter van het OJEC was.

Toen in een reeks samenkomsten de voortgaande lezing van de Tora werd beproefd, heeft dit een veelvoud aan beloftevolle inzichten en aansporingen voor leer en leven (aanwijzingen ten leven) opgeleverd. Daarvan zijn de vruchten nog bij lange na niet allemaal geplukt. Het rinsereelingbrouwervalt daarom zeer toe te juichen dat de initiatiefnemers van dit project  zich opnieuw, of nu eerst recht, door deze leeswijze laten inspireren met het oog op het onderricht tot handelen en tot discipelschap. Ook de theologie kan daar alleen maar baat van hebben.

Prof. dr. R.H. Reeling Brouwer Miskotte/Breukelman leerstoel voor bijbelse hermeneutiek (PthU)

Dit Tora-project is om twee redenen interessant. Allereerst omdat er in de huidige theologische discussie aandacht moet blijven voor de joodse achtergrond van Jezus en van de evangeliën, en daarmee voor de joodse wortels van het christelijk geloof. We hebben in Nederland in dat opzicht een lange traditie met namen als K.H. Miskotte en F.H.
Breukelman, maar die traditie moet telkens weer geactualiseerd Unknownworden. Ten tweede is het goed dat het werk van dr. Dirk Monshouwer op het gebied van synagogale en kerkelijke leesroosters niet vergeten wordt, maar dat een poging wordt ondernomen daar praktische invulling aan te geven voor de praktijk van het Schriftlezen. Ik ben benieuwd naar de resultaten.

Prof. dr. Joep Dubbink, Dirk Monshouwer-leerstoel voor bijbelse theologie, Vrije Universiteit.

Na mijn eerste ontmoeting met Kees Bloed is er een hechte band ontstaan waardoor vele gesprekken en gedachten werden uitgewisseld aangaande het onderwijs tijdens de samenkomsten op de Sjabbat. Dit heeft geresulteerd in het schrijven van wekelijkse inleidingen bij de DTC die geschikt zijn voor zowel de viering in heilige samenkomsten photoals ook voor persoonlijke studie. De DTC is van harte aan te bevelen en zal de hoorder beslist op een prettige wijze opbouwen en nieuwe inzichten geven bij het lezen van de Tora, de Profetische en de Apostolische geschriften.

Wim Verdouw, voorganger messiaanse gemeente Immanuel, Alblasserdam

Het is wellicht verrassend om van katholieke zijde een aanbeveling aan te treffen voor het driejarige bijbelleesrooster, zoals Kees Bloed dat promoot. Toch is dat eigenlijk logisch: de bijbel klinkt als boek het zuiverste in de liturgie. De vele verbanden tussen Tenach en Evangelie  komen daarin het beste tot hun recht. De katholieke kerk kent overigens al een driejarige leeswijze. Dit project beroept zich dus op dezelfde oeroude gewoonte. Er is geen sprake van Schermafbeelding 2016-08-29 om 15.25.02concurrentie: waarom zouden katholieken dit leesrooster niet thuis praktiseren? Dan wordt ervaarbaar wat nu nog slechts een woord is: Uw Woord is een lamp voor mijn voet!

Prof. dr. Marcel Poorthuis, hoogleraar interreligieuze dialoog aan de Faculteit Katholieke theologie (UvT),
voorzitter stichting PaRDeS

 

Steun dit project

De planning is dat we in 2018 het hele rooster met een verantwoording publiceren. Daarnaast willen we de inleidingen bundelen in een zestal commentaren. Dit kunnen we niet doen zonder de steun van onze lezers. Bent u ook enthousiast over de inleidingen of de korte overdenking die u wekelijks op deze website kunt lezen?
Overweeg dan ook eens in gebed of u dit project financieel wilt steunen.

  • Als u door een gerichte investering een bouwsteen wilt bijdragen, vragen we u met ons contact op te nemen. We kunnen dan in overleg met u bespreken hoe we uw bijdrage gaan investeren.
  • Als u ons (maandelijks) steunen wilt voor 10 euro of meer, krijgt u van ons het boek Nieuwe Identiteit (een bundel inleidingen bij Exodus 1-24) cadeau. Dit gebeurt niet automatisch. Om dit boek te kunnen ontvangen, moet u uw adres aan ons mailen. Zodra wij dan uw eerste gift hebben ontvangen, sturen we u het boek.
  • Ook eenmalige giften zijn welkom.

Wilt u dit project steunen?

U kunt uw (maandelijkse) investering overmaken op het rekeningnummer van Sjemajah. Het nummer is IBAN: NL76 INGB 00072 31 360 (BIC: INGBNL2A) t.n.v. Sjemajah, onder vermelding van ‘DTC’.

Als u belastingvrij wilt geven, kan dat via het rekeningnummer NL48 INGB 00094 37 838 (BIC: INGBNL2A) t.n.v. de Immanuël Gemeente. Deze gemeente heeft de ANBI status. Belangrijk: stort je gift onder vermelding van ‘Kees en Anneke Bloed, DTC’.

Facebook
Facebook
LinkedIn
Google+
http://www.keesbloed.nl/bijbelleesrooster-in-drie-jaar
Alle updates in je mailbox?